จ้างทำเว็บไซต์หรือทำเองดี? วิธีตัดสินใจสำหรับร้านค้าขนาดเล็ก
คำตอบสั้น: ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกร้าน ถ้าร้านมีสินค้าไม่มาก อยากเริ่มเร็ว และพร้อมเรียนรู้เครื่องมือ การทำเองอาจเหมาะกับงบและเวลาของร้าน ถ้าต้องการงานออกแบบเฉพาะหรือความสามารถที่ซับซ้อน ให้ขอขอบเขตงานและราคาเพื่อเทียบกับการทำเอง ไม่ว่าทางใด ให้ตัดสินจากเวลา ทักษะ และความซับซ้อนของร้าน ไม่ใช่ราคาอย่างเดียว หากเลือกจ้าง ควรมีสัญญาที่ชัดเจน
ตัวอย่างสมมติ: ร้านซ่อมมือถือแห่งหนึ่งอยากมีเว็บไซต์ให้ลูกค้าจองคิวและดูราคาค่าซ่อมแต่ละรุ่นได้ เจ้าของร้านรับงานซ่อมตลอดวัน ไม่มีเวลานั่งเรียนเครื่องมือ แต่ก็ไม่อยากเสียเงินก้อนใหญ่กับงานที่ยังไม่แน่ใจว่าจะได้ผล คำถามนี้คือควรจ้างทำเว็บไซต์หรือลงมือเองดี บทความนี้ให้กรอบคิดและรายการตรวจสอบเพื่อช่วยให้คุณตัดสินใจจากข้อมูลของร้านแทนการเดา
จ้างทำเว็บไซต์หรือทำเอง ต่างกันตรงไหนจริง ๆ
ความต่างหลักไม่ใช่เรื่องราคาเพียงอย่างเดียว แต่คือสิ่งที่คุณต้องจ่ายเป็น “เงิน” กับ “เวลา” และ “ความรู้” สลับกัน เมื่อคุณทำเอง คุณใช้เวลาเรียนรู้ ได้ความยืดหยุ่นสูงและควบคุมเนื้อหาได้ทุกจุด เมื่อคุณจ้าง คุณจ่ายเงินเพื่อซื้อเวลาและทักษะ แต่ต้องใช้เวลาไปกับการสื่อสาร ตรวจแบบ และส่งข้อมูล จึงควรเผื่อเวลาไว้ในแผนงาน
อีกความต่างที่สำคัญคือใครจะเป็นผู้ดูแลหลังส่งมอบ ถ้าคุณทำเอง คุณแก้ราคาหรือเพิ่มสินค้าได้ทุกเมื่อโดยไม่ต้องรอใคร ถ้าจ้าง คุณอาจต้องติดต่อผู้รับจ้างทุกครั้งที่ต้องแก้ เว้นแต่จะตกลงให้มีการอบรมและส่งมอบสิทธิ์ผู้ดูแลแก่ร้าน
คู่มือฝั่งทำเองอยู่ใน ทำเว็บไซต์ร้านค้าเองทีละขั้น ส่วนเรื่องงบประมาณและวิธีอ่านใบเสนอราคา ดู ค่าทำเว็บไซต์ร้านค้า ประกอบกัน
ตัวเลือกที่มีทั้งหมด และเหมาะกับใคร
ก่อนจะถามว่าจ้างหรือไม่จ้าง ให้เห็นก่อนว่าตัวเลือกมีกี่แบบ
| ตัวเลือก | เหมาะกับ | ข้อดี | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|---|
| ทำเองด้วยเครื่องมือสำเร็จรูป | ร้านเล็กที่มีสินค้าไม่มาก | ควบคุมเอง แก้ไขได้ทันที | ใช้เวลาเรียนรู้ ต้องทดสอบเอง |
| ผู้รับจ้างอิสระ | ร้านที่อยากได้งานเฉพาะแต่จำกัดงบ | คุยตรง ปรับตามร้านได้ | คุณภาพขึ้นกับตัวบุคคล ต้องตรวจผลงานก่อน |
| บริษัทรับทำเว็บ | ร้านที่โตแล้วหรือต้องการงานครบวงจร | มีทีมหลายตำแหน่งและกระบวนการชัด | ขั้นตอนมาก ควรขอรายการราคาและสิ่งที่รวมอยู่ให้ชัด |
| ผู้ให้บริการเว็บสำเร็จรูปแบบมีทีมช่วยตั้งค่า | ร้านที่อยากได้เร็วและมีผู้ช่วยตอนเริ่ม | เริ่มเร็ว มีฝ่ายช่วยเหลือ | ตรวจค่าต่ออายุ วิธีนำข้อมูลออก และผู้ถือครองโดเมนก่อนตกลง |
| ให้คนรู้จักช่วยทำ | งานเล็กมากหรือชั่วคราว | สะดวกและราคาเป็นกันเอง | ไม่มีสัญญา อาจดูแลต่อไม่ได้ในระยะยาว |
ตารางนี้ไม่ได้บอกว่าแบบไหนดีที่สุด เพราะ “ดี” ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ของคุณ ลองดูคำถามตัดสินใจต่อไปนี้
คำถามห้าข้อที่ช่วยตัดสินว่าควรจ้างหรือทำเอง
ใช้คำถามห้าข้อด้านล่างเป็นรายการตรวจสอบ เลือกคำตอบที่ตรงกับสถานการณ์ของร้าน แล้วนำไปเทียบกับงบ ใบเสนอราคา และข้อตกลงจริง
หนึ่ง ร้านมีเวลาต่อสัปดาห์เท่าไหร่สำหรับเรื่องเว็บ ถ้ามีไม่ถึงสองสามชั่วโมงและอยากให้เสร็จเร็ว การจ้างหรือใช้บริการแบบมีผู้ช่วยตั้งค่าจะเหมาะกว่า ถ้ามีเวลาและชอบเรียนรู้ การทำเองก็ไม่ใช่ปัญหา
สอง ร้านต้องการหน้าตาเฉพาะแบรนด์แค่ไหน ร้านซ่อมมือถือที่ต้องการหน้าที่อ่านง่าย มีราคา และปุ่มจองคิว อาจเริ่มจากแม่แบบที่รองรับงานเหล่านี้ได้ แต่แบรนด์เครื่องสำอางที่ต้องการภาพลักษณ์เฉพาะอาจต้องจ้างนักออกแบบ
สาม ความสามารถที่ต้องใช้ซับซ้อนไหม การจองคิว ส่วนลดตามจำนวน หรือการเชื่อมสต็อกหลายสาขา ถ้าระบบสำเร็จรูปทำได้อยู่แล้วก็ไม่จำเป็นต้องจ้างเขียนใหม่ ถ้าไม่ได้ ให้ถามผู้รับจ้างว่าจะต่อยอดจากระบบที่มีหรือเขียนใหม่ทั้งหมด
สี่ ใครจะดูแลเว็บหลังเปิด นี่คือคำถามที่ควรตอบให้ชัด เว็บที่ไม่มีใครอัปเดตสินค้าและราคาจะล้าสมัยเร็ว ถ้าคุณไม่อยากดูแลเอง ต้องมีข้อตกลงเรื่องค่าดูแลตั้งแต่ก่อนเริ่มงาน
ห้า ถ้าสิ่งที่ได้ไม่ตรงใจ ร้านรับความเสี่ยงได้แค่ไหน ถ้าทำเองแล้วไม่ตรงใจ ร้านเสียเวลา ถ้าจ้างแล้วไม่ตรงใจ ร้านเสียเงินที่จ่ายไป ควรเลือกแบบที่ร้านรับความเสี่ยงได้
ถ้าตัดสินใจจ้าง ต้องตกลงอะไรก่อนเริ่มงาน
การจ้างจะตรวจสอบได้ง่ายขึ้นเมื่อมีการตกลงครบตั้งแต่ต้น ใช้ขั้นตอนต่อไปนี้เป็นแนวทาง
- เขียนขอบเขตงานหนึ่งหน้า ระบุสิ่งที่ต้องการ เช่น จำนวนหน้า วิธีจองคิว วิธีชำระเงิน ภาษา และตัวอย่างเว็บที่ชอบสองถึงสามเว็บ
- ขอดูผลงานจริงและเปิดบนมือถือ อย่าดูเฉพาะภาพตัวอย่างในผลงานที่ผ่านมา ให้เปิดเว็บที่เขาเคยทำแล้วลองใช้งานเอง ถามว่าลูกค้าเก่าติดต่อได้ไหม
- ตรวจตัวตนผู้รับจ้าง ถ้าเป็นนิติบุคคล ตรวจข้อมูลการจดทะเบียนที่ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ถ้าเป็นบุคคล ขอเอกสารยืนยันตัวตนและช่องทางติดต่อที่เชื่อถือได้
- แบ่งงวดจ่ายตามชิ้นงาน เช่น มัดจำเมื่อเริ่ม งวดกลางเมื่อได้แบบที่ตกลงกัน และงวดสุดท้ายเมื่อทดสอบเรียบร้อย ไม่ควรจ่ายเต็มก่อนเริ่ม
- กำหนดความเป็นเจ้าของ โดเมน บัญชีโฮสติ้ง และไฟล์ต้นฉบับต้องเป็นของร้าน ขอรหัสผู้ดูแลทั้งหมดเมื่อส่งมอบ
- ตกลงจำนวนรอบแก้ไขและบริการหลังส่งงาน ระบุว่าแก้ไขได้กี่รอบ ช่วงรับประกันกี่วัน และหลังหมดช่วงนั้นคิดอย่างไร
- นัดอบรมวิธีใช้งานก่อนปิดงาน ให้ผู้รับจ้างสอนวิธีเพิ่มสินค้า เปลี่ยนราคา และดูคำสั่งซื้อ แล้วให้คุณลองทำเองต่อหน้า
สำหรับเรื่องภาษีและเอกสาร ใบเสนอราคาอาจมีหรือไม่มีภาษีมูลค่าเพิ่ม ควรสอบถามนักบัญชีหรือตรวจข้อมูลที่ กรมสรรพากร เพราะไม่ใช่ทุกผู้รับจ้างอยู่ในระบบภาษีเหมือนกัน
ทางสายกลางที่ร้านเล็กเลือกได้
ร้านซ่อมมือถือในตัวอย่างสมมติไม่จำเป็นต้องเลือกเพียงทางใดทางหนึ่ง และอาจพิจารณาทางสายกลางต่อไปนี้
ทำโครงเองแล้วจ้างเฉพาะส่วนที่ติด ให้ร้านทำหน้าแรก หน้าราคา และหน้าติดต่อด้วยเครื่องมือสำเร็จรูป แล้วจ้างผู้รับจ้างอิสระเป็นงานสั้น ๆ เฉพาะส่วนที่ยาก เช่น ตั้งค่าการเชื่อมโดเมนหรือปรับหน้าตา
ให้ผู้รับจ้างตั้งค่าเริ่มต้น แล้วร้านดูแลต่อเอง จ่ายค่าตั้งโครงและอบรม จากนั้นอัปเดตเนื้อหาด้วยตัวเอง ซึ่งช่วยลดค่าดูแลรายเดือน
เริ่มจากเว็บหน้าเดียวก่อน เว็บหน้าเดียวที่มีราคา วิธีติดต่อ และปุ่มจองคิว เปิดได้เร็วและทดสอบความต้องการของลูกค้าได้ก่อนลงทุนเว็บใหญ่
ถ้าอยากอ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับหัวข้อการสร้างเว็บไซต์ร้านค้า ดู สร้างเว็บไซต์ร้านค้า เพิ่มเติม
ข้อผิดพลาดที่ทำให้จ้างแล้วผิดหวัง
หลายครั้งปัญหาไม่ได้มาจากผู้รับจ้างไม่ดี แต่มาจากการสื่อสารที่ขาดตั้งแต่ต้น
ไม่เขียนโจทย์ให้ชัด พูดแค่ว่า “อยากได้เว็บสวย ๆ ขายของได้” ผู้รับจ้างต้องเดา และแบบที่ได้ก็ไม่ตรงใจ ให้ส่งตัวอย่างเว็บที่ชอบพร้อมบอกว่าชอบตรงไหน
เปลี่ยนความต้องการกลางทาง การเพิ่มความสามารถหลังเริ่มงานอาจถูกคิดเป็นงานเสริม วางขอบเขตให้ครบก่อนจะลดปัญหานี้
ส่งเนื้อหาช้า งานอาจล่าช้าเมื่อรอรูปและข้อความจากร้านเอง ไม่ใช่เพราะผู้รับจ้างทำช้า กำหนดวันส่งเนื้อหาและถือเป็นเงื่อนไขร่วมกัน
เลือกจากราคาต่ำที่สุด ราคาต่ำมากอาจหมายถึงตัดบริการหลังส่งมอบหรือใช้แม่แบบสำเร็จรูปที่ปรับแก้ไม่ได้ ควรถามให้ชัดว่าได้อะไรบ้าง
ไม่ทดสอบก่อนรับงาน ควรสั่งซื้อทดสอบจริง จ่ายเงินจริงยอดเล็ก และตรวจว่าแจ้งเตือนคำสั่งซื้อถึงคุณ ก่อนเซ็นรับงานงวดสุดท้าย
ก่อนตกลง ลองเทียบต้นทุนด้วยสูตรง่าย ๆ: ฝั่งจ้างให้รวมค่าจ้างครั้งเดียว ค่าดูแล และเวลาที่ร้านต้องส่งข้อมูล; ฝั่งทำเองให้รวมค่าบริการที่เลือกและเวลาที่ใช้เรียนรู้ ตัวเลขต้องมาจากใบเสนอราคาหรือหน้าราคาปัจจุบันที่คุณตรวจเอง จึงจะเทียบได้อย่างยุติธรรม
ไม่ว่าคุณจะเลือกทางไหน ให้เริ่มจากเป้าหมายที่วัดได้ เช่น “ภายในหนึ่งเดือนหลังเปิด ให้ลูกค้าจองคิวผ่านเว็บได้เองอย่างน้อยครึ่งหนึ่งของการจองทั้งหมด” เป้าหมายแบบนี้ช่วยให้คุณและผู้รับจ้างรู้ตรงกันว่าอะไรคือความสำเร็จ และช่วยให้คุณประเมินได้ว่าการลงทุนครั้งนี้คุ้มหรือไม่